ناوچەی جرف الصخر چیتر تەنها پنتێکی جوگرافی نییە لەسەر لێوارەکانی بەغدای پایتەخت، بەڵکو ئەمڕۆ بووەتە خاڵێکی وەرچەرخانی یەکلاکەرەوە لە ڕێڕەوی دووبارە داڕشتنەوەی پەیوەندییە ئاڵۆزەکەی نێوان دەوڵەت و گرووپە چەکدارەکان، هەروەها تاقیکردنەوەیەکی ڕاستەقینەیە کە سنووری تێکەڵبوونی کارلێکە ناوخۆیی و هەرێمییەکان سەبارەت بە داهاتووی چەک و قۆرخکردنی ئامرازەکانی هێز لەلایەن دامەزراوە فەرمییەکانەوە ئاشکرا دەکات.
ئاوێنە: کەناڵی الجزيرة لە راپۆرتێکی شیکاریدا رایدەگەیەنێت، ڕەگ و ڕیشەی قەیرانەکە دەگەڕێتەوە بۆ گۆڕانی ناوچەکە لە دوای کۆنترۆڵکردنەوەی لە دەستی ڕێکخراوی داعش لە ساڵی ٢٠١٤ـەوە بۆ ژێر کۆنترۆڵی مەیدانیی نیمچە ڕەهای گرووپە چەکدارەکان، کە تێیدا ناوچەکە بە تەواوی داخرا و ڕێگری لە زیاتر لە ١٢٠ هەزار ئاوارە کرا بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان، بە تێپەڕبوونی کاتیش بووە ناوچەیەک لە دەرەوەی دەسەڵاتی چاودێریی دامەزراوەکانی حکومەت.
لەبەر ئەم هۆکارە، «قەیرانی جرف» ڕەهەندێکی ستراتیژی لە سیاسەتی حکومەتی عێراقدا وەرگرتووە و لە سنووری ڕێکارێکی ئەمنیی تێپەڕدا ناوەستێت، بەڵکو دەست دەبات بۆ جەوهەری سەروەری و هاوسەنگیی هێز لە ناو پێکهاتەی سیستەمی سیاسیی عێراقدا کە لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ـەوە پێکهاتووە.
قەیرانەکەی ئێستا لە بەردەم کۆمەڵێک سیناریۆی تێکەڵدایە بۆ کۆتاییهێنان بە چەندین ساڵ لە ناڕوونی؛ شارەزایان و ئەکادیمیستەکان لە چاوپێکەوتنەکاندا لەگەڵ تۆڕی «جەزیرە نێت» کۆکن لەسەر ئەوەی جووڵەی ئێستای دەوڵەت یەکەم هەنگاو نییە بۆ کۆکردنەوەی چەک و ڕێگریکردن لە تۆڕەکانی قاچاخچێتی، بەڵام ئەمجارە هەستیارییەکی دوو هێندە و گوڕوتینێکی نائاسایی وەرگرتووە.
جووڵە حکومییەکەی ئێستا هاوکاتە لەگەڵ بارگرژییەکی ناوخۆیی بێپێشینە و بەشێوەیەکی توند تێکەڵ بووە بە ململانێ گەرمەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جەنگ و ڕووبەڕووبوونەوە بەردەوامەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران، ئەمەش عێراقی خستووەتە ناو جەرگەی گەردەلوولە هەرێمییەکەوە.
ئەم تێکەڵبوونە ئاڵۆزە کۆمەڵێک پرسیار دەورووژێنێت: ئایا حکومەت بەڕاستی سەرکەوتوو بووە لەوەی قەیرانەکە وەک دۆسیەی جێبەجێکردنی یاسا و بەرەنگاربوونەوەی قاچاخچێتیی سووتەمەنی بخاتەڕوو بۆ خۆلادان لە پێکدادانی ڕاستەوخۆ لەگەڵ گرووپەکان؟ سیناریۆکانی چارەسەرکردن یان تەقینەوەی قەیرانەکە چین؟ ئایا بڕیاربەدەستانی بەغدا پەردەپۆشییەکی سیاسی و هەرێمییان هەیە کە بتوانن پێشینەیەکی مێژوویی بسەپێنن و میراتی هەوڵەکانی کۆکردنەوەی چەک تا ساڵی ٢٠٢٧ یەکلایی بکەنەوە؟
سیناریۆکانی هەڵوەشاندنەوەی قەیرانەکە
قەیرانی جرف الصخر لەسەر زەمینەیەکی گڕگرتوو دەجووڵێتەوە و فشارەکانی نێوەندگیریی سیاسی و هەڕەشەی هێزی مەیدانی زیاتر گەرمتری دەکەن، ئەمەش وای کردووە چارەنووسی قەیرانەکە لە بەردەم چەندین بژاردەدا کراوە بێت کە لە نێوان چارەسەری پراگماتیکی و مەترسیی خلیسکانی بەرەو ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆدا دێن و دەچن.
بەپێی شیکاریی شارەزایان و خوێندنەوەی دۆخی ئێستا، ٥ سیناریۆی سەرەکی سیمای قۆناغی داهاتوو دەکێشن:
1. چارەسەری ئەمنی لە ڕێگەی دانوستانەوە: ئەم ڕێڕەوە لەلایەن ناوەندەکانی بڕیارەوە بە نزیکترین ئەگەر دادەنرێت؛ ناوەڕۆکەکەی بریتییە لە کشانەوەی چەکدارانی «کەتائیب» بەشێوەیەکی نا نمایشکاری کە شکۆیان بپارێزێت، بۆ ئەوەی پێکهاتە هەڵبژێردراوەکانی حەشدی شەعبی و پۆلیسی فیدراڵی جێگەیان بگرنەوە بە چاودێریی سەرکردەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی و ئەو نێوەندگیرییانەی نووری مالیکی، عەممار حەکیم و حەیدەر عەبادی سەرکردایەتییان دەکەن. بە بڕوای شارەزایان ئەم دەرچەیە وڵات لە پێکدادانی ڕاستەوخۆ دوور دەخاتەوە، بەڵام لەوانەیە لە بری کۆتاییهێنان بە هەژموون، تەنها دووبارە بەرهەمی بهێنێتەوە.
2. سەپاندنی کۆنترۆڵی حکومەت بەشێوەیەکی پلەبەندی: ئەم سیناریۆیە گریمانەی ئەوە دەکات کە هێزە نیزامییەکان سەرکەوتوو بن لە وەرگرتنەوەی جومگە هەستیارەکانی ناوچەکە و وێستگەکانی وزە و ڕێڕەوە ستراتیژییەکان بە یەک لە دوای یەک، و بەستنەوەی ناحیەکە لە ڕووی کارگێڕی و دادوەرییەوە بە دامەزراوە فەرمییەکانەوە؛ ئەمەش ڕێگە خۆش دەکات بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان و تێکەڵکردنی دۆسیەکە لە چوارچێوەی پلانی گشتگیری کۆکردنەوەی چەک تا ساڵی ٢٠٢٧.
3. سڕکردنی قەیرانەکە و بەرهەمهێنانەوەی هێوربوونەوەی لەرزۆک: ئەم سیناریۆیە لەسەر ئەنجامدانی لێکتێگەیشتنی سیاسیی ڕانەگەیەندراو وەستاوە کە بەپێی ئەو لێکتێگەیشتنانە گرووپەکان هەر پێشێلکارییەک یان هەوڵێکی قاچاخچێتیی سووتەمەنی ڕادەگرن، لە بەرامبەردا حکومەت جووڵە سەربازییە مەیدانییەکانی هەڵدەپەسێرێت؛ ئەمەش بژاردەیەکە کە قەیرانەکە دوادەخات و دوو دەسەڵاتی وەک بۆمبێکی تەوقیتکراو دەهێڵێتەوە.
4. پێکدادانی سەربازیی سنووردار: ئەگەری ئەم سیناریۆیە بە کراوەیی دەمێنێتەوە ئەگەر حکومەت سوور بێت لەسەر شکاندنی سەنگەرەکان و پشکنینی دامەزراوە هەستیارەکان بە زەبری هێز، لە سایەی پێداگریی گرووپەکان لەسەر پێگەکانیان و ڕەتکردنەوەی سازش «تەنانەت لەسەر لاشەکانمان بێت» وەک ئەوەی سەرکردەکانیان هەڕەشەیان پێ کردووە. مەترسیی ئەمەش لەوەدایە کە هەڕەشەی کردنەوەی بەرەی پێکدادان دەکات کە تا جەرگەی بەغدای پایتەخت درێژ ببێتەوە و درز بخاتە ناو سیستەمی ئەمنیی فەرمییەوە.
5. پاشەکشەی تەواوەتیی حکومەت: لێرەدا شیکەرەوەکان کۆکن لەسەر ئەوەی ئەمە لاوازترین و مەترسیدارترین بژاردەیە؛ چونکە هەر پاشەکشەیەکی سەرۆک وەزیران گورزێکی کوشندە دەبێت لە شکۆی دەوڵەت و متمانەی پڕۆژە ئەمنییەکەی پێش دەستپێکردنی کۆتایی پێدەهێنێت.
تاقیکردنەوەی سەروەریی دەوڵەت
جووڵە مەیدانییەکەی دوایی، پرسی سەپاندنی هەژموونی دەوڵەت لە جرف الصخر لە تەنها خواستێکی سیاسیی ڕاگەیەندراوەوە دەگوازێتەوە بۆ تاقیکردنەوەیەکی کردەیی لەسەر توانای دامەزراوەکانی حکومەت بۆ سەپاندنی بوونێکی هەمیشەیی کە پاشەکشەی تێدا نەبێت.
لەم بارەیەوە، فازڵ ئەبو ڕەغیف، شارەزای ئەمنی و ستراتیژی پێی وایە کە کۆنترۆڵکردنی جرف الصخر نابێت وەک پێشینەیەکی نائاسایی یان ڕووداوێکی لەناکاو سەیر بکرێت، بەڵکو پیادەکردنێکی سروشتیی دەسەڵاتەکانی دەوڵەتە وەک «دایک و باوکی چاودێر» بۆ وڵات؛ چونکە تەنها حکومەت مافی دەستووریی هەیە لە سەپاندنی دەسەڵات و قۆرخکردنی چەک و بڵاوەپێکردنی یەکە سەربازییەکانی لە هەر شوێنێک بەرژەوەندیی ئاسایشی نیشتمانی بیخوازێت، بەبێ ئەوەی هیچ هەژموونێکی دەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت کۆتی بکات.
لە بەرامبەر ئەم مافەدا، فیراس ئیلیاس، مامۆستای زانستە سیاسییەکان و شارەزای کاروباری ستراتیژی و ئەمنی، جیاوازییەکی سەرەکی لە نێوان دوو شێوازی بوونی حکومەتدا دەکات:
کۆنترۆڵی سەربازیی کاتی (دۆخیی): کە تەنها لە جووڵاندنی یەکە سەربازییەکان، دانانی بازگەی پشکنین و داخستنی هەندێک دەروازە بەشێوەیەکی کاتی لە ژێر فشاری قەیرانەکەدا قەتیس دەبێت.
سەروەریی دامەزراوەیی بەردەوام: کە لەسەر هەڵوەشاندنەوەی تۆڕەکانی هەژموونی سەربازی و ئابووری لە ناوچەکەدا لە ساڵی ٢٠١٤ـەوە وەستاوە، لەگەڵ چالاککردنەوەی دەزگا دادوەری و کارگێڕییە ناوخۆییەکان و یەکلایی کردنەوەی دۆسیەی گەڕانەوەی نزیکەی ١٢٠ هەزار ئاوارەی دانیشتووی ناوچەکە.
ئیلیاس دەگاتە ئەو ئەنجامەی کە پێشینە ڕاستەقینەکە تەنها لە چوونە ناوەوەی هێزەکان بۆ جرف الصخر نییە، بەڵکو لە توانای مانەوە و بەردەوامبوون و بەڕێوەبردنی کاروباری ناوچەکەدایە بەبێ پێویستبوون بە ڕەزامەندی یان مۆڵەتی پێشوەختەی هیچ هێزێکی چەکدار.
ئەم بۆچوونە هاوتەریبە لەگەڵ دیدگای لیوای پێشووی سوپای عێراق، ماجد قەیسی، کە ئەم جووڵەیە بە «یەکەم هەنگاوی پێویست» بۆ گێڕانەوەی شکۆی دەوڵەت دادەنێت و جەخت دەکاتەوە کە تاقیکردنەوە ڕاستەقینەکە لە گواستنەوەی سەنتەری قورسایی و بڕیاردانی مەیدانییە لە گرووپ و فەسیلەکانەوە بۆ دامەزراوە فەرمییە دەستوورییەکان.
تاکتیکی سووتەمەنی و پەیامە جیاوازەکانی حکومەت
کردنەوەی دۆسیەی قاچاخچێتیی نەوت بووە دەروازەیەک کە حکومەت لە ڕێگەیەوە چووە ناو «ناوچە قایمکراوەکە»، لە هەوڵێکدا بۆ داماڵینی سیفەتی سەربازی و سیاسی لە جووڵەکە و گۆڕینی قەیرانەکە بۆ پرسی پاراستنی سامانی گشتی و سەپاندنی دەسەڵاتی دەوڵەت.
ئەم جووڵەیە هەڕەمەکی نەبووە؛ بەڵکو پشتی بە ڕاپۆرتێکی هەواڵگریی نهێنیی ١٩ لاپەڕەیی بەستووە کە لەلایەن ئاژانسی هەواڵگریی وەزارەتی ناوخۆوە ئامادە کراوە و لە ڕێگەی مانگە دەستکردەکانەوە پێشێلکاریی ڕێکخراوی سەر بۆرییە نەوتییەکان و تۆڕەکانی ڕاکێشان و پاڵاوتنی بەرهەمە نەوتییەکانی بەشێوەیەکی نایاسایی لە نێوان ساڵانی ٢٠٢١ بۆ ٢٠٢٦ ئاشکرا کردووە.
بەخێرایی دوای ئەوە، عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، لیژنەیەکی لێکۆڵینەوەی پێکهێنا کە ١١ لایەنی ئەمنی و تەکنیکیی پسپۆڕ لەخۆدەگرێت و کارەکانیان بە بڕیاری یەکلاکەرەوە کۆتایی هات، لەوانە دوورخستنەوەی ٩ بەرپرسی ئەمنی و کارگێڕی لە بابل و ڕەوانەکردنیان بۆ دادگا، لەگەڵ جەختکردنەوەی فەرمی کە دەستی لێپرسینەوە هەموو وڵات دەگرێتەوە.
بە وتەی ئەبو ڕەغیف، لێرەوە دەکرێت بوترێت پرسەکە لە بازنەی ململانێی سیاسی دەرچووە و بووەتە ئەستۆی دادگا و داواکاری گشتی، کە بە وێنە و بەڵگەی تەکنیکیی بەڵگەدار پشتڕاست کراوەتەوە و وەسفی تاوانکاریی ڕووداوەکە دوور لە هەر بەکارهێنانێکی بانگەشەیی یەکلایی دەکاتەوە.
لیوا قەیسی ڕوونی دەکاتەوە کە ئەمە دەرگا بە ڕووی شەرعییەتی ڕێکارەکان و دادوەریدا دەکاتەوە، چونکە گۆڕینی پرسەکە بۆ تاوانەکانی قاچاخچێتی، پەردەپۆشییەکی یاسایی و جەماوەریی فراوانی بە حکومەت بەخشی؛ قاچاخچێتی تاوانێکی ڕوونە کە ڕێگە دەدات بە کۆکردنەوەی بەڵگەی ماددی و ڕاوەدوونانی تێوەگلاوان بەبێ چوونە ناو مشتومڕە جەمسەرگیرەکان سەبارەت بە چەکداماڵینی «بەرگری».
لە بەرامبەردا، کەتائیب لە ناوچەکەدا تۆمەتەکانی بە «بوختانی هەڵبەستراو» وەسف کرد و لە ڕاگەیەندراوە فەرمییەکاندا جەختی کردەوە کە ئەو دامەزراوانەی لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت، تەنها وێستگە و کۆگای لۆجستین بۆ باشترکردن و دابینکردنی سووتەمەنی بۆ ئۆتۆمبێلەکانی هێزە ئەمنییەکان و حەشد، هەروەها حکومەتیان تۆمەتبار کرد بە هەوڵدان بۆ دروستکردنی بیانوو بۆ یەکلایی کردنەوەی حیسابات دوای شکستهێنانی هەوڵەکانی چەکداماڵین لە ڕێگەی دانوستانەوە.
قەیرانی دەوڵەت لەگەڵ چەکی هاوتەریبدا
گەڕانەوە بۆ ئەزموونی حکومەتە یەک لە دوای یەکەکانی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ـەوە ئاشکرای دەکات کە بێتوانایی دەوڵەت لە کۆکردنەوەی چەک و کۆنترۆڵکردنی تۆڕەکانی قاچاخچێتی، بەرهەمی لاوازیی توانا سەربازییەکان نەبووە، بەڵکو دەرەنجامی تێکەڵبوونێکی پێکهاتەیی ئاڵۆز بووە بە حوکمی هاوسەنگییەکانی دەسەڵات.
لەبەر ئەوە، ئەبو ڕەغیف ڕەخنەی توندی ئاراستەی سیاسەتی حکومەتەکانی پێشوو کرد و پێی وابوو ئەوان دواخستنی قەیرانەکانیان پێ باشتر بووە لە ڕووبەڕووبوونەوەیان، ئەمەش کێشەکەی قووڵتر کردووەتەوە و دۆسیەی ئاڵۆزی کەڵەکە کردووە کە ئێستا ئیدارەی نوێ ناچارە هەڵیانبوەشێنێتەوە.
لیوا ماجد قەیسی و ئەکادیمیست فیراس ئیلیاس هۆکارەکانی ئەم کەڵەکەبوونە لە ٤ هۆکاری پێکهاتەییدا کورت دەکەنەوە:
تێکەڵبوونی چەک و دەسەڵات: هەبوونی ڕووکاری سیاسی، پەرلەمانتار و پۆستی وەزاری لەلایەن گرووپەکانەوە، کردوونی بە هاوبەش لە پێکهێنانی دەسەڵاتی جێبەجێکردندا، ئەمەش وای کردووە هەوڵدان بۆ ملکەچکردنیان بۆ یاسا وەک پێکدادانێک لە ناو خودی سیستەمی حوکمڕانیدا دەرکەوێت.
دزەکردنە ناو جومگەکانی دەوڵەت: کشانی تۆڕی بەرژەوەندییەکانی پێکهاتە چەکدارەکان لە ناو دەزگا ئەمنی و کارگێڕییەکاندا، کە توانای پێداون بڕیارە دادوەرییەکان پەک بخەن و ڕێکارە حکومییەکان لە ناوەڕۆک بەتاڵ بکەنەوە لە ڕێگەی فشار و دزەپێکردنی زانیاریی هەواڵگرییەوە.
تێکەڵکردنی ڕووکەشی نەک دامەزراوەیی: مامەڵەکردن لەگەڵ گرووپەکان وەک کوتلەی سەربەخۆ کە مووچە و دەرماڵەی فەرمییان پێ دەدرێت، بەبێ تێکەڵکردنی کردەییان لە عەقیدەیەکی سەربازیی یەکگرتوودا یان ملکەچکردنیان بۆ زنجیرەی فەرماندەیی و دیسپلینی توندی سەربازی.
کولتووری سازان و نەرمی نواندن: پشتبەستن بە ستراتیژی هێورکردنەوەی کاتی بۆ خۆلادان لە پێکدادان، ئەمەش بواری بۆ گرووپەکان ڕەخساندووە کۆگای مووشەکی دروست بکەن و ناوچەی هەژموونی دابڕاو بنیات بنێن کە بە تێپەڕبوونی کات بوونەتە «دوورگەی ئەمنی»ی سەخت وەک جرف الصخر.
دراوسێ ئێرانییەکە و پەراوێزەکانی مانۆڕ
تاران وەک گۆڕەپانێکی زیندوو لە ناو قووڵایی هەرێمی خۆیدا چاودێریی پێشهاتەکانی جرف الصخر دەکات، بەڵام فشارە سەربازی و ئابوورییەکانی سەری وای لێدەکەن بە وریاییەوە هاوسەنگی لە نێوان پاراستنی باڵەکانیدا و خۆلادان لە تەقینەوەی گۆڕەپانی عێراق ڕابگرێت.
ئەم ڕۆڵە بە ڕوونی لە سەردانە خێراکەی ئیسماعیل قائانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران بۆ بەغدا و کۆبوونەوەی لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی عێراق دەرکەوت بۆ تاوتوێکردنی قەیرانی جرف الصخر و هەوڵدان بۆ گەیشتن بە هێڵی لێکتێگەیشتن کە فتیلی تەقینەوەی چەکداری بکێشێتەوە.
شیکەرەوەکان هەڵوێستی ئێران بەپێی چەند خوێندنەوەیەک شیکار دەکەن:
تاکتیکی «کۆنترۆڵکردن و لەخۆگرتن»: لیوای پێشووی سوپای عێراق پێی وایە ئێران —کە لە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی کراوەدایە و ڕووبەڕووی فشاری چڕی ئەمریکا دەبێتەوە— نایەوێت گرژییەک ڕووبدات ببێتە هۆی پێکدادان لە ناو «یەک ماڵی عێراقیدا» کە سەقامگیریی سیستەمە سیاسییە نزیکەکەی لێیەوە تێکبدات؛ بۆیە لەوانەیە بژاردەی چارەسەر و سازشی ڕووکەشی و دووبارە بڵاوەپێکردنەوەی هاوپەیمانەکانی هەڵبژێرێت بەجۆرێک بوونی زیندوویان بپارێزێت و ڕێگری لە حکومەتی زەیدی بکات دوور بڕوات بەرەو چەکداماڵینی گشتگیر.
سنوورەکانی دراوسێیەتی و واقیعی سیاسی: ئەبو ڕەغیف پێی وایە ئێران بە حوکمی سنوورە هاوبەشەکەی لەگەڵ عێراق کە زیاتر لە ١٤٠٠ کیلۆمەتر درێژ دەبێتەوە و مێژووی پەیوەندییە تێکەڵەکان، هاوپەیمان و قورسایی گەورەی هەیە. بە بڕوای ئەو بەغدا بێگومان هەڵوێستە هەرێمییەکان لەبەرچاو دەگرێت، بەڵام لە کۆتاییدا بە بڕیارێکی نیشتمانی دەجووڵێتەوە کە سەروەری دەپارێزێت و هەر سەپاندنێکی ئیرادەی دەرەکی ڕەت دەکاتەوە.
پەراوێزەکانی یاخیبوونی ناوخۆیی: فیراس ئیلیاس هۆشداری دەدات لە هەڵەی کورتکردنەوەی بڕیاری گرووپە عێراقییەکان تەنها لە خواستی ئێراندا؛ چونکە پێکهاتەکانی وەک کەتائیبی حیزبوڵڵا هەژموونی ناوخۆیی و تۆڕی ئابوورییان کەڵەکە کردووە کە وایان لێدەکات بەرگری لە مۆڵگەکانیان بکەن، و لەوانەیە توندڕەوییەک نیشان بدەن کە لە پراگماتیزمی تاران تێپەڕێت، وەک ئەوەی لە کۆکردنەوەی هەزاران چەکدار و نمایشکردنی توانا مووشەکییەکانیاندا بۆ بەرپەرچدانەوەی هەر پێشڕەوییەکی سەربازی دەرکەوت.
ئەو ئەنجامەی شارەزایان لەسەری کۆکن ئەوەیە کە «تاقیکردنەوەی جرف الصخر» لە گۆڕینی لیوایەکی سەربازی بە لیوایەکی تر یان داخستنی دەروازەکانی قاچاخچێتیی سووتەمەنیدا قەتیس نابێت، بەڵکو هێڵی جیاکەرەوەیە لە نێوان چەسپاندنی سەروەریی دەوڵەت و قۆرخکردنی دەستووریی هێز، یان چەسپاندنی هاوکێشەی هاوسەنگییە لەرزۆکەکان کە زیاتر لە دوو دەیەیە حوکمی وڵات دەکات.
بەو پێیە، یان ئەم ڕێکارانە دەبنە پێشینەیەکی یاسایی و دامەزراوەیی کە بناغە بۆ پڕۆژەی کۆتاییهێنان بە بەسەربازیکردنی کۆمەڵگە تا ساڵی ٢٠٢٧ دادەنێن، یان بە چارەسەرێکی کاتیی نوێ کۆتاییان دێت کە هەژموونی گرووپەکان دەگونجێنێتەوە و سەقفێکی جێگیر بۆ دەسەڵاتەکانی حکومەت لە بەغدا دیاری دەکات.