کوردە لەشەیرکردنا شێرە: چۆن "رووداو" لەدانسقەیی دەکەوێ؟

نەوزاد جەمال
  2023-03-23   

 وەکچۆن مرۆڤ ئامرازەکان ئاڕاستەدەکات، ئاوەهاش ئامرازە تەکنۆلۆجیەکان رەفتاری مرۆڤ دەگۆڕن. تەکنۆلۆجیای پەیوەندەی چەندە ئاسانکاری گەیاندن و ئاڵوگۆڕی هەواڵ و زانیاریی و پێکەوەبەستنەوەی تاکەکانە، ئەوەندەش دایبڕیوون و لێکی دوورخستوونەتەوە. بەدەربڕینێکیتر، پارادۆکسە-دژنوما-کە لەوەدایە: کاتێک مرۆڤ دڵنیا دەبێ و هەستدەکات پەیوەندیکردن ئاسانە و هەرکات بیەوێ دەستی پێدەگات، بەجۆرێکیش پاڵی لێدەداتەوە.

سەردەمانێ کە تەکنۆلۆجیای پەیوەندی بەمجۆرە نەبوو، تەلەفۆنی نێوماڵ کە ئەویش لە هەموو شوێن و لای هەمووان نەبوو، خەڵکی ناچاربوون راستەوخۆ سەردانی هاوڕێ و دۆست و خزموکەسی بکات. لە نەبوونی پنتی پەیوەندی راستەوخۆ و هەستکردن بە دووریی لەیەکتر، مرۆڤەکان حەز و جۆشی سەردانیان بۆ یەکتر هەبوو. هەمیشە، مەودا تاسە و پەرۆشی بەیەکگەیشتن دروستدەکات.

بەڵام، کاتێک مۆبایل و کورتەنامە و پاشان تۆڕەکان هاتنە ژیانمانەوە، مەیلی یەکتر بینین و سەردانیکردن بۆ حەزی 'خۆنیشاندان' بەرامبەر بە'ئەویتر' گۆڕڕا. لەجیاتی ئەوەی 'تۆ' سەردانی ناسیاوەکەت بکەی، وێنەی خۆت و منداڵ و ماڵ و ژەمە خواردن یان جلوبەرگ لە سەیران یان لە گەشت لە پەڕەی خۆت شەیری بکەی و ئەویش لەوێ سەردانیان بکات. واتە، لەو شوێنەی خۆتیان نیشان ئەدەی، هەر لەوێ ئەوانیش دەتبینین.

لێرەوە، پەیوەندییەکان لە خۆنیشاندان و یەکتربینین و شەیرکردن و لایکردندا کورتبوونەوە. بەمەش، زۆر واتا و رەهەندی کۆمەڵایەتی و ئەتەکێتی سەردان و پەیوەندی بزربوون و جۆریکیتر لە ئەتەکێتی دیجتیاڵی هاتنە جێیان. دواجار، هەستی لە دەستدانی گەرموگوڕی ئەو فۆرمە کۆمەڵایەتیەمان لادروستبوو. چونکە، سەرباری نزیکی و دەستڕاگەیشتن بەیەکتر لە تۆڕەکاندا، لە واقیعدا هەموومان نەک هەر لەیەکتر دوور کەوتووینەتەوە، بەڵکو تەواو دابڕاوین.

راستە، ئەمڕۆ بە رواڵەتیی ئاگامان لە دۆخی یەکتر و تەنانەت ژیانی تایبەتیشی یەکتر هەیە، بەڵام، رووبەڕوو و راستەوخۆ ئاگامان لە هەستونەست و ناوەڕۆکی ژیان و کێشەوگرفتەکانی یەکترمان نییە. ئێمە تەنها توانای ناسینەوە دەوموچاو و پۆشاک و دەرکەوتنی یەکترمان هەیە. بەڵام، لە ناخی دەروونی یەکتر دوورکەوتوونەتەوە.  

ئەمەش نە مەتەڵە و نەنهێنیی. دیاردەی لایڤ و چرکاندنی وێنە و فیلمی خۆت راستەوخۆ لە بۆنەکانی وەک جەژن و ئاهەنگەکاندا، وادەکەن ئەو رووداوانە دانسقەیی و نائاساییبوونی خۆیان لە دەستبدەن. ئێستە کە تازە نەورۆز بووە(رەمەزانیش بەهەمان شێوە)، بەشێکی زۆری ئەوانەی مۆبایلی زیرەکیان پێیە، سات بە سات ئەو بۆنەیە تۆماردەکەن و لە هەژمارەکانیان شەیری ئەکەن. دیاردەیەکی سەیرە کاتێ "هەموومان" کە ئەو گرتانە بۆیەکتری شەیرئەکەین وەک ئەوەی بینەرێ لەوێ نەبووبێ یان نەزانێ چ باسە.

بەمەش، رووداوەکە-بۆنەکە- دانسقەیی و تاقانەیی خۆی لە دەستدەدات و دەبێت بەشتێکی باو و گشتی کە لای هەموومان بەیەکسانی وەک یەک وایە. خاڵێکیتریش ئەوەیە، کە ئەوەی لە بۆنانەدا خەریکی چرکاندن و لایفکردنە، ئەوەندەی لەناو مۆبایلەکەی و تۆڕەکاندایە، هێندە لە نێو بۆنەکەدا ئامادەیی نییە.

لێرەوە، رەهەندێکیتری ئەم تەکنۆلۆجیایە نوێیە؛ نائامادەیی بەردەوامی مرۆڤە لە بۆنە و کایەکانی ژیاندا. تۆڕەکان وەک نیمچەژیانێکی ئەلتەرناتیڤ، مەیل و حەزی بە یەکگەیشتن و یەکتربینین و سەردانیکردنی راستەوخۆ و رووبەڕووی رۆژانەی ئەگەر نەکوشتبێ، ئەوا بۆ هاوکێشەی؛ 'بمبینە' و 'ئەتبینم' گۆڕیوە.

لەبەرئەوە، هەرچی ئەو بۆنانەی وەک رووداوێکی دانسقە و دەگمەن پەخشدەکرێن، لە راستییدا هیچیان رەسەن-ئۆرجیناڵ- و دەگمەن و بێوێنە نیین. بەڵکو، چیرۆکگەلێکی هەزاربارەن کە لە ملیۆنەها گۆشە و جەمسەرەوە پەخشدەکرێن و دێن و دەچن. لەمەشەوە بینەر و چرکێنەریان یەک کەسن یان هەمان بیرکردنەوەیان هەیە.

کەواتە، ئەوەی شەیردەکرێ نە رووداوە، نەبۆنە. چونکە، نەیەکجار روودەدەن و نە کەسەکانیش لە نێودا بەتەواوەتی ئامادەن. بەڵکو، نیمچە ئامادەبوونێکی فیزیکی-جەستەییان لە پێناو رووماڵکردنیدا هەیە. دەنا، لەوێ نیین بۆئەوەی کە دەبێ 'لەوێ' بن، بەڵکو لەوێن تا بزانرێ و بیبنرێ کە 'لەوێ' بوون. لێرەوە، ئەو شەیرکردنانە، بەردەوام ساتەوەختی "ئێستا"ی بۆنەکان دەکەن بە 'رابووردوو'. هەموو شتێ 'لەوێبوو'، 'روویدا'، بینرا و ئیتر کۆتاییشی هات!

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
یه‌كه‌م چاوپێكه‌وتنی لاهور شێخ جه‌نگی له‌ زیندانه‌وه‌
دوای ٣٥ ساڵ لە مانەوەیان لە تونس؛ عێراق دوو فڕۆکەی مێژوویی جۆری "بۆینگ ٧٤٧" دەفرۆشێت
هاوپه‌یمانی نیشتمانی: هێزێکی ئەمنی هەڵیانکوتاوەتە سەر بارەگای سەرەکیی حزبمان لە هەولێر
تره‌مپ: له‌ په‌یوه‌ست به‌ ئێرانه‌وه‌ تا دوای سه‌ری ساڵی نوێ چاوه‌ڕێ ده‌كه‌ین
له‌سه‌ر دۆسیه‌ی قاچاخچێتی له‌ جورف سه‌خر، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی كۆمپانیای هێڵی بۆرییه‌‌ نه‌وتییه‌كان ده‌ستگیركرا
پاش هەنگاوەکەی جورف سەخر و پەیامەکەی عەلی زەیدی؛ فەرماندەی زێرەڤانی: هێزەکانمان لە ئامادەباشیی تەواودان بۆ پاراستنی هەرێم
ڕەشنوسی بودجەی 2027ی عێراق تەواوکرا؛ داهاتی نانەوتی دەگاتە 19٪ و دۆسیەی نەوتی هەرێم وەک بەربەستی سەرەکی دەمێنێتەوە
جرف الصخر لەسەر لێواری تەقینەوە؛ ئەمریکا بە تەلەفۆن و ئێران لە مەیداندا
یەرەکە: کۆماری ئیسلامیی ئێران بە درۆن و تۆپخانە سنووری سەردەشتی بۆردوومان کرد و هیچ زیانێک بەر هێزەکانمان نەکەوتووە
ترەمپ بە ئامادەبوونی پووتین و شی جینپینگ: ڕێگە نادەین ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×