ڕۆیتەرز: ئێران سیستەمەکانی ڕێنیشاندانی کەشتیوانی لە گەرووی هورمز دەکاتە ئامانج
  2026-11-12     

بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرز کە لە سێ سەرچاوەی ئاگادارەوە دەستی کەوتووە، هێزەکانی ئێران هێرشیان کردووەتە سەر سیستەمەکانی ڕێنیشاندانی کەشتیوانی لە دوورگەی "دیدمار"ی سەر بە سەڵتەنەتی عومان، کە دەکەوێتە ناوجەرگەی ستراتیژیی گەرووی هورمزەوە. ئەم پێشهاتەش وەک پەیامێکی کردەیی تاران لێکدەدرێتەوە بۆ نیشاندانی تواناکانی لە بەئامانجگرتنی ئەو ژێرخانە هەستیارانەی کە ڕۆڵی سەرەکییان هەیە لە دەستپێکردنەوە و بەردەوامیی هەناردە و گواستنەوەی نەوت لە ئاوەکانی کەنداودا.

ئاوێنە: ​لە کاردانەوەی فەرمیدا بەرامبەر ئەو ڕووداوە، میدیای فەرمیی کۆماری ئیسلامیی ئێران بڵاویکردەوە کە هێزەکانی سوپای پاسداران لەو هێرشەدا توانیویانە ئەو سیستەمانەی ڕێنیشاندان کە بە "هی دوژمن" ناوی بردوون، لە دوورگەی دیدمار بەتەواوی لەناوببەن. لە بەرامبەردا، سەرچاوە سەربەخۆکانی ئاژانسی ڕۆیتەرز ئاماژەیان بەوە کردووە کە تا ئێستا هیچ هەڵسەنگاندنێکی ورد لەبارەی قەبارەی زیانەکانەوە لەبەردەستدا نییە، هەروەها نەتوانراوە بەشێوەیەکی سەربەخۆ پشتڕاست بکرێتەوە کە ئایا هیچ کام لەو سیستەمانە بەتەواوی لەکارکەوتوون و لەناوبراون یاخود نا.

​لەلایەکی دیکەوە، ئاژانسی ڕۆیتەرز لە ڕێگەی پشکنینی گرتەیەکی ڤیدیۆییەوە پشتڕاستی کردووەتەوە کە ستوونی دوکەڵ لە دوورگەی دیدمارەوە بەرزبووەتەوە، هەرچەندە لە گرتەکەدا بەدیاریکراوی ڕوون نییە چ دامەزراوەیەک یان کام بەشی دوورگەکە گڕی گرتووە. هاوتەریب لەگەڵ ئەمەدا، داتاکان و وێنە گیراوەکانی بەرنامەی چاودێریی مانگی دەستکردی "کۆپەرنیکۆس" (Copernicus)ی سەر بە یەکێتیی ئەوروپا، بوونی چالاکییەکی گەرمایی نائاساییان لە هەمان ناوچەی دوورگەکەدا تۆمار کردووە، کە ئاماژەیە بۆ ڕوودانی تەقینەوە یان ئاگرکەوتنەوە.

​سەبارەت بە لێکەوتەکانی ئەم هێرشە لەسەر جوڵەی بازرگانی، دوو سەرچاوەی تایبەتمەند لە بواری کەشتیوانی و سەرچاوەیەکی ئاسایشی دەریایی بە ئاژانسەکەیان ڕاگەیاندووە، پێشبینی دەکرێت هێرشەکەی سەر دوورگەی دیدمار کاریگەرییەکی سنوورداری لەسەر ڕەوتی کەشتیوانیی بازرگانی لە گەرووی هورمزدا هەبێت؛ هۆکاری ئەمەش بۆ بوونی چەندین سیستەمی ڕێنیشاندانی جێگرەوە لە خاڵ و ناوچەکانی دیکەی دەوروبەری گەرووەکە دەگەڕێتەوە کە کەشتییەکان دەتوانن پشتیان پێ ببەستن.

​ئەم پەرەسەندنە مەیدانییە لە کاتێکدایە کە لە سەرەتای هەڵگیرسانی جەنگەکەوە لە کۆتایی مانگی شوباتی ئەمساڵەوە، زنجیرە هێرشەکانی ئێران ئاستەنگیان بۆ جوڵەی ئاسایی کەشتیوانی لە ناوچەکەدا دروست کردووە. لەو چوارچێوەیەشدا، هێزەکانی سوپای ئەمریکا ئەرکی هاوکاریکردن و یاوەریکردنی کەشتییە بازرگانییەکانیان گرتووەتە ئەستۆ بۆ مسۆگەرکردنی پەڕینەوەیان بە سەلامەتی لە گەرووی هورمزدا. هاوکات، وڵاتان و کۆمپانیا هەناردەکارەکانی نەوت لە کەنداو بەشێوەیەکی فراوان پەنایان بردووەتە بەر میکانیزم و ڕێڕەوی جێگرەوە بۆ ڕێگریکردن لە وەستانی هەناردەی نەوت، کە دیارترینیان ئەنجامدانی پڕۆسەی گواستنەوەی نەوتە لە کەشتییەکەوە بۆ کەشتییەکی دیکە (Ship-to-Ship) لە ئاوەکانی نزیک کەناراوەکانی عومان و ئیمارات لە دەرەوەی ناوچە مەترسیدارەکان.

زۆرترین بینراو
سەرۆكی دەزگای ئاسایشی عێراق: هێرشه‌كه‌ی ئه‌مجاره‌ی سه‌ر كۆرمۆر جیاوازه‌ له‌وانه‌ی رابردو
تۆم باراك بۆ ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێمی كوردستان: ناكۆكییه‌ بنه‌ماڵه‌ییه‌كانتان تێپه‌ڕینن
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: 50 ساڵه‌ كه‌س نه‌یتوانیوه‌ بێته‌ رێگه‌م و ده‌ستگیرم بكات
نێچیرڤان بارزانی و ئه‌حمه‌د شه‌رع تاوتوێی دۆخی كورد له‌ سوریا ده‌كه‌ن
سوپای پاسداران بە درۆن و تۆپخانە سنووری مەریوان بۆردوومان دەکات
خەزعەلی داوای پۆستی پارێزگاری کەرکوک بۆ شیعەکان دەکات
دەرکەوتنەوەی هێزەکانی (H.A.T) لە ڕۆژئاوای کوردستان
مەترسیی دابەزینی پشکی هەرێم بۆ ١١ ترلیۆن دینار لە ئارادایە؛ لیژنەی دارایی زانیاریی نوێ لەبارەی بودجە و مووچە دەخاتەڕوو
لە زیندانەوە تا بنکە سەربازییەکانی بەریتانیا؛ ئەمریکا پەردە لەسەر تۆڕێکی گوماناویی سەر بە سوپای پاسداران و کەتائیب حیزبوڵڵا لادەدات
بافڵ تاڵەبانی: دان بە پەرلەمانی ئێستادا نانێین و هەرێم بووەتە دوو ئیدارە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×