پێشبینییەکان دوای هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیل ئاماژە بەوە دەکەن کە بنیامین نەتەنیاهۆ وەک سەرۆکوەزیران لە حکومەتێکی کاربەڕێکەردا لە پۆستەکەی بمێنێتەوە. ئەمەش دوای ئەوەی پشتگیرییەکی بەهێز و چاوەڕواننەکراوی لەلایەن دەنگدەرانی جووەوە بەدەستهێنا، کە وایکردووە نەیارەکانی دەرفەتێکی ئەوتۆیان لەبەردەمدا نەمێنێت بۆ دوورخستنەوەی، سەرەڕای ئەوەی بلۆکە ڕاستڕەوەکەی نەیتوانیوە زۆرینەی ڕەها لە پەرلەمان (کنێست) مسۆگەر بکات.
ئاوێنە: بەپێی ڕاپۆرتی هەرسێ کەناڵە تەلەڤیزیۆنییە سەرەکییەکەی ئیسرائیل، دوای جیاکردنەوەی نزیکەی ٨٦٪ی دەنگەکان لە ڕۆژی چوارشەممەدا، بەرەی نەتەنیاهۆ —کە پێکهاتووە لە پارتە ڕاستڕەوەکان، ڕاستڕەوە توندڕەوەکان و پارتە ئایینییە موحافیزکارەکان— بەرەو بەدەستهێنانی ٥٣ کورسی لە کنێست هەنگاو دەنێت. ئەمەش جیاوازییەکی بەرچاوی هەیە لەگەڵ بەرەی ئۆپۆزیسیۆن بە سەرۆکایەتیی گادی ئایزنکۆت، کە پێشبینی دەکرێت ٤٨ کورسی بەدەستبهێنێت.
لەلایەکی دیکەوە، ئەو پارتانەی نوێنەرایەتیی عەرەبەکانی ٤٨ و فەڵەستینییەکانی ناو هێڵی سەوز دەکەن، دوای بەشدارییەکی بەرفراوانی دەنگدەران، پێشبینی دەکرێت کۆی گشتیی ١٩ کورسی بەدەستبهێنن، کە ئەمەش ژمارەیەکی پێوانەیی و بێوێنەیە لە مێژووی بەشداریی سیاسییاندا.
هەرچەندە بەهۆی بەردەوامیی پرۆسەی جیاکردنەوەی دەنگەکان ئەگەری گۆڕانکاری لە ئەنجامەکاندا ماوە، بەڵام ئەدای هاوپەیمانییەکەی ئایزنکۆت —کە پارتە دژبەرەکانی نەتەنیاهۆ لە چەپی ناوەڕاستەوە تا ڕاستی توندڕەو لەخۆدەگرێت— کەمتر بوو لەو پێشبینییانەی ڕاپرسییەکانی پێش هەڵبژاردن دەیانکرد، کە ئاماژەیان بە کێبڕکێیەکی زۆر نزیک دەکرد.
بەم دۆخە سیاسییەوە، نەتەنیاهۆ لە ماوەی دانوستانەکان بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانی، یان تا کاتی ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی نوێ لە ساڵی داهاتوودا، وەک سەرۆکی حکومەتی کاربەڕێکەر دەمێنێتەوە. سەرەڕای ئەوەی حکومەتی کاتی ڕووبەڕووی هەندێک کۆت و بەندی یاسایی دەبێتەوە، شارەزایان ئاماژە بەوە دەکەن کە پارێزگاری لە دەسەڵاتە سەرەکییەکانی دەکات، بەتایبەت ئەو دەسەڵاتانەی پەیوەستن بە پرسی جەنگ لەگەڵ ئێران.
گای لۆری، توێژەر لە پەیمانگای دیموکراسیی ئیسرائیل ڕوونی دەکاتەوە کە حکومەتی ڕاگوزەر بە فەرمی هەمان دەسەڵاتی حکومەتی ئاسایی هەیە، بەڵام لە هەمان کاتدا ئەرکی "خۆگرتن و دانبەخۆداگرتن"ی دەکەوێتە سەرشان، سەرباری ئەوەی لە هەندێک بواردا پەراوێزی ئازادییەکانی سنووردارترە.
پەرەسەندنی ناکۆکییەکان و پرسی ئێران
بەرەبەیانیی ئەمڕۆ دوای کاتژمێر ٣:٠٠ (٠١:٠٠ بە کاتی گرینیچ)، نەتەنیاهۆ لە بارەگای هەڵبژاردنی پارتی لیکود لە قودس (ئۆرشەلیم) لە وتارێکدا بۆ لایەنگرانی، داوای پێکهێنانی "حکومەتێکی نیشتمانیی ڕاستڕەوی بەهێز"ی کرد. ناوبراو تیشکی خستە سەر دەستکەوتە سەربازییەکانی وڵاتەکەی و ئاماژەی بە ئەگەری دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان دژی ئێران کرد بە هەماهەنگی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، و ڕایگەیاند کە هەردوو وڵات لەبەردەم "دەرفەتێکی مێژوویی بێوێنەدان" بۆ کۆتاییهێنان بە هەڕەشەکانی ئێران بە شێوەیەکی یەکجاری.
هاوکات دۆناڵد ترەمپ، کە پێشتر پشتگیریی خۆی بۆ نەتەنیاهۆ ڕاگەیاندبوو، بەرەبەیانیی ئەمڕۆ دوای گەشتێکی هەڵبژاردن لە ویلایەتی تێکساس لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە ئەنجامەکان گوتی: "نەتەنیاهۆ بەهۆی پشتگیرییەکانی منەوە ئەنجامێکی زۆر باشی بەدەستهێناوە، ئەو پشتگیرییە زۆر یارمەتیدەر بوو بۆی."
لە بەرەی بەرامبەردا، گادی ئایزنکۆت دانی بەوەدا نا کە نەتەنیاهۆ لە پۆستی سەرۆکوەزیرانی کاربەڕێکەردا دەمێنێتەوە، بەڵام هۆشداریی توندیدا لە ئەگەری بەکارهێنانی دۆسیەی ئەمنی بۆ مەرامی سیاسی. ئایزنکۆت ڕوو لە سەرکردەکانی دامەزراوەی ئەمنی و خزمەتگوزاریی شارستانی گوتی: "نەتەنیاهۆ سەرۆکوەزیرانێکی کاتییە و متمانە و شەرعییەتی گەلی نییە. بیرتان بێت ئێوە تەنها خزمەتی دەوڵەت و بەرژەوەندییەکانی هاووڵاتییانی ئیسرائیل دەکەن، بە توندی لە دژی هەر هەوڵێکی فشارخستنەسەرتان بوەستنەوە و من بە تەواوی و بێ مەرج پشتگیریتان دەکەم." هەروەها پەیامێکی ئاراستەی نەتەنیاهۆ کرد و گوتی: "نەکەی بوێری ئەوە بکەیت ئاسایشی ئیسرائیل بۆ بەرژەوەندییە سیاسییەکانت بەکاربهێنیت."
پێشتریش نووسینگەی نەتەنیاهۆ ئەو تۆمەتانەی ڕەتکردبووەوە کە باس لە بەکارهێنانی ململانێی ئێران دەکەن بۆ دەستکەوتی سیاسی، و تا ئێستاش هیچ لێدوانێکی فەرمییان لەسەر قسەکانی ئەمڕۆی ئایزنکۆت نەداوە.
لەسەر ئاستی ئابووری، ئەگەری پێکهێنانی حکومەتێکی کاربەڕێکەر کە زۆرینەی پەرلەمانی لەپشت نەبێت، کاریگەریی نەرێنیی خێرای کردە سەر بازاڕەکانی ئیسرائیل؛ بەهای شیکل بە ڕێژەی ١.٦٪ دابەزی و گەیشتە ٣.١٠ بەرامبەر بە دۆلاری ئەمریکی، هەروەها پێوەرە سەرەکییەکانی بۆرسەی تەلئەبیب بە ڕێژەی زیاتر لە ٣٪ دابەزینیان تۆمار کرد.
گۆڕانکارییە سیاسییەکان و پاشخانی جەنگ
ئەنجامی ئەم هەڵبژاردنە تیشکی خستە سەر وەرچەرخانی کۆمەڵگەی جوولەکەی ئیسرائیل بەرەو ئاراستەی ڕاستڕەوی لەو ساڵانەی کە نەتەنیاهۆ تێیدا باڵادەست بووە بەسەر گۆڕەپانی سیاسییەوە. ڕەوتی چەپی ناوەڕاست، کە بە درێژایی نیوەی یەکەمی مێژووی دامەزراندنی ئیسرائیل حوکمڕان بوو، ئێستا پاشەکشەی کردووە و بووەتە ڕەوتێکی بچووکی پەراوێزخراو. لە ئێستادا نزیکەی تەواوی پارتە جوولەکەکان هاوهەڵوێستن لەگەڵ نەتەنیاهۆ لە ڕەتکردنەوەی دامەزراندنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی فەڵەستینی لە داهاتوودا، کە لە نەوەدەکانی سەدەی ڕابردووەوە بنەمای سەرەکیی هەوڵە نێودەوڵەتییەکانی ئاشتی بووە.
ئەم پرۆسەی دەنگدانە یەکەمین هەڵبژاردن بوو لە ئیسرائیل دوای جەنگی سەر کەرتی غەززە، کە بووە هۆی وێرانبوونی بەرفراوانی کەرتەکە و گیانلەدەستدانی ٧٤ هەزار فەڵەستینی. ئەو جەنگە وایکرد ئیسرائیل لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی ڕووبەڕووی گۆشەگیری ببێتەوە و گۆڕانکارییەکی گەورەی لە ڕای گشتیی جیهانیدا لە دژی دروست کرد، تەنانەت لە ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش کە نزیکترین هاوپەیمانیەتی.
ئەم پێشهاتانە لە کاتێکدایە کە خودی بنیامین نەتەنیاهۆ لەلایەن دادگای تاوانی نێودەوڵەتی لە لاهای بە تۆمەتی ئەنجامدانی تاوانی جەنگ داواکراوە، هاوکات لە ناوخۆی ئیسرائیلیش ڕووبەڕووی چەندین دۆسیەی گەندەڵی بووەتەوە، کە ناوبراو سەرجەمیان ڕەتدەکاتەوە و بە پیلانگێڕی لە دژی خۆی وەسفیان دەکات.