لێکەوتەکانی بەرزبوونەوەی نرخی دۆلار؛ گیرفانی فەرمانبەران چەند زەرەرمەند دەبێت؟
  2026-10-07     

​لە بڕیارێکی نوێدا، بانکی ناوەندیی عێراق نرخی فەرمی فرۆشتنی ١٠٠ دۆلاری ئەمریکی لە ١٣٢ هەزار دینارەوە بۆ ١٥٢ هەزار دینار بەرزکردەوە. ئەم هەنگاوە، وێڕای گۆڕینی نرخی فەرمی، پێشبینی دەکرێت کاریگەریی ڕاستەوخۆ و بەرچاو بخاتە سەر نرخی دۆلار لە بازاڕە ناوخۆییەکان و هێزی کڕینی هاووڵاتییان.

ئاوێنە: ​بەپێی پێدراوەکانی پێشوو، کاتێک نرخی فەرمی بانکی ناوەندی ١٣٢ هەزار دینار بوو، لە بازاڕی مامەڵەی ڕۆژانەدا ١٠٠ دۆلار بە ١٥٢ هەزار دینار مامەڵەی پێوە دەکرا. ئەمەش واتای بوونی جیاوازییەکی ٢٠ هەزار دینارییە بۆ هەر ١٠٠ دۆلارێک، کە دەکاتە بۆشاییەکی ڕێژەیی بە بڕی نزیکەی ١٥.٢٪ لە نێوان نرخی فەرمی و نرخی بازاڕ.

​ئەگەر لە دوای جێبەجێکردنی ئەم نرخە نوێیە (١٥٢ هەزار دینار)، هەمان جیاوازیی پێشوو لە نێوان نرخی فەرمی و بازاڕدا بمێنێتەوە، ئاراستەی نرخەکان بە دوو شێواز دەگۆڕێن:

​بەپێی جیاوازییە بڕییەکە (٢٠ هەزار دینار): نرخی ١٠٠ دۆلار لە بازاڕدا دەگاتە ١٧٢ هەزار دینار.

​بەپێی جیاوازییە ڕێژەییەکە (١٥.٢٪): ئەگەر هەمان بۆشایی ڕێژەیی دروست ببێتەوە، ئەوا چاوەڕوان دەکرێت نرخی ١٠٠ دۆلار لە بازاڕدا بگاتە نزیکەی ١٧٥ هەزار و ١٠٠ دینار.

​کاریگەریی ئەم بڕیارە لەسەر توانای دارایی مووچەخۆران:

​بەرزبوونەوەی نرخی دۆلار بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی گرانبوونی کاڵا و پێداویستییەکان، ئەمەش هێزی کڕین (Purchasing Power)ی مووچەخۆران لاواز دەکات. بۆ نموونە، ئەگەر مووچەی فەرمانبەرێک بڕی یەک ملیۆن دینار بێت، کاریگەرییەکە بەم شێوەیە دەبێت:

​بە گریمانەی بەرزبوونەوەی تێکڕای نرخی کاڵاکان لە بازاڕدا بە هەمان ڕێژەی جیاوازیی دۆلار (١٥.٢٪)، هێزی کڕینی ئەو ملیۆن دینارەی فەرمانبەرەکە بە شێوەیەکی بەرچاو دادەبەزێت، بە جۆرێک بەهای ڕاستەقینە و توانای کڕینی ئەو بڕە پارەیە لە بازاڕدا کەم دەبێتەوە بۆ نزیکەی ٨٦٥ هەزار دینار.

​بە واتایەکی تر، ئەگەر تەواوی بازاڕ بە هەمان ڕێژە گران ببێت، بەهۆی ئەم هەڵاوسانەوە نزیکەی ١٣٢ هەزار دینار لە بەهای ڕاستەقینەی مووچەی ئەو فەرمانبەرە دەفەوتێت؛ واتە ژمارەی پارەکەی وەک خۆیەتی، بەڵام توانای دابینکردنی پێداویستییەکانی بەو بڕە کەم دەبێتەوە.

زۆرترین بینراو
سەرچاوەیەکی ئاگادار بۆ ئاوێنە: کۆبوونەوەی یەکێتی‌و پارتی بێ ئەنجام بووەو یەکێتی دوو داواکاری ھەیە
کۆبونەوەکەی یەکێتی و پارتی کۆتایی هات
یانه‌ی هه‌ولێر: له‌لایه‌ن به‌شێك له‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی یاریگای دهۆك هێرشی دڕندانه‌مان كرایه‌ سه‌ر
زەیدی بانکی تی بی ئای ڕاسپارد 100 دۆلار بە 152 هەزار دینار بفرۆشێت
عراقچی: یۆرانیۆمی پیتێندراوی ئێران نابرێته‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌ڵام ده‌كرێت له‌باره‌یه‌وه‌ بگه‌ینه‌ رێگه‌چاره‌یه‌ك
مه‌سعود بارزانی و فالح فه‌یاز: كێشه‌كانی نێوان هەرێم و عێراق لە چوارچێوەی دەستور قابیلی چارەسەرن
ترەمپ: ئێستا رووبەڕووی سەرکردەی سێیەم بوینەتەوە و دوای ئەو کۆتایی ریژێمە
وه‌زیری ده‌وڵه‌تی عێراق و وه‌زیری وزه‌ی توركیا تاوتوێی پشكی توركیا له‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كانی كه‌ركوك ده‌كه‌ن
"ماسکیزم"، چۆن ئیلۆن ماسک بوو بەهێمای سەردەمی ئێمە؟
هەولێر: لە 10 مانگدا زیاتر لە 13 هەزار منداڵ لەدایکبوونە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×