خەوتون و تەسلیم بون!

د.هەژار مه‌عروف
  2020-10-10   
وا نزیکەی دومانگە تێکڕا ڕۆژانە لە هەرێمی کوردوستان پتر لە دە کەس بە ڤایرۆسی کۆرۆنا دەمرێت، وەزارەتی تەندروستیی کوردوستان و هەمو دەسگاکانی هیچ پێشنیاز و پرۆژە یەکی کارای کۆنکرێتیی نیە بۆ بەرانگاربونەوەی ئەم دۆخە ترسناکە، ئەوان خەوتون و خۆیان دەشارنەوە و وەک چارەنوس و قیسمەت و نسیب تەسلیمی کۆرۆنا بون! بەداخەوە سەندیکای پزیشکان و کارمەندانی پزیشکیش هیچ دەنگیان لێوە نایەت! بەڕێوەبەری گشتی و وتەوێژی فەرمیی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی سلێمانی و هەولێر و دهۆک دەوری میدیاکار دەبینن بەوەی ناوبەناو لە میدیاکان دەردەکەون و هەر ئەوە دەلێنەوە کە هەمومان دەیزانین: کۆرۆنا مەترسیە و تکایە پەیڕەوی لە ڕێنماییە کانی خۆپارێزی بکەن . بیر و بڕوای بەشێکی زۆری  تاکی کورد لە سەر نەخۆشی و مردن و میکرۆب و .... وەک هی  زۆرینەی تاکی عەرەب و فارس و تورک و ئازەری و ئەفغانی و.... یە ، کە دەتوانین کورتی بکەینەوە لە بڕوابونی تەواو بە ئەجەل و ڕۆژتەواوبون و بێهودەیی دوکتۆر و دەرمان و چارەسەری زانستی ، ئەم جۆرە بیروڕایانە دەبنە هۆی گوێپێنەدانی خۆپارێزی.
بیروڕای هەڵەی تری نائاینیش هەن کە ڕێگرن لە خۆپاراستنی تاک وەک:
 ١ . بێزاری لە ژیان و بێمنەتبون لە مردن بەهۆی باری نالەباری بێموچەیی و نایەکسانی و نادادپەروەری لە کوردوستانا.
٢ . کەمیی هۆشیاریی تەندروستیی تاکی کورد کە دەبێتە هۆی بێخەمی و خەمساردی بەرامبەر تەندروستیی خود.
٣ .  زۆر گەنج هەن  هێشتا وا دەزانن کە ئەوان وەک گوێزی کوێر تۆکمە و بتەون و کۆرۆنا چاری ئەوان ناکات و پێویست ناکات خۆپارێزی بکەن.
٤ .  هەندێ کەس بە بیانوی ئەوەی نەدارن و دەبێت ڕۆژانە بچنە بازاڕ و کار بکەن بۆ ژیانە کولەمەرگیەکەیان، ئیتر گوێ بە ڕێنماییەکان نادەن کە هیچ ڕێگر نین لە کارکردنیان.
٥ . هۆی دەرونیی قوڵ کە پەیوەندیی بە کەسێتیی هەندێ تاکە وە هەیە ، بۆنمونە مامۆستایەک کە هەر بڕوای بە ئاینیش نیە بە پێکەنینەوە زۆر بە سادەیی و ئاسایی باسی بۆ کردم چۆن توشی کۆرۆنا بوە بەڵام تێستی کۆرۆنای نەکردوە و نەیش چوە بۆ لای دوکتۆر و خۆیشی کەرەنتینە نەکردوە و تەنانەت ماسکیشی هەڵنەگرتوە و درێژەی بە کاری خۆی داوە لە دوکانەکەیدا، ئەبێ چەند کەسی ئاوا هەبێت لە کۆمەڵەکەماندا؟
٦ . کەمینەیەکی زۆر زۆر بچوکیش هەن ڕقیان لە ژیانە بە گشتی و ڕقیان لە خۆیان و لە  دەوروبەرە، ئەمانە بەلایانەوە گرنگ نیە خۆیان و خەڵکی تر توشی کۆرۆنا ببن و بمرن.
کەواتە تاکپارێزی لای هەمو ئەوانەی سەرەوە هیچ واتا و بەهایەکی نیە و ئەوانە وەک لوغمی زیندو لە ناوماندان و هەڕەشەیەکی بەردەوامن لە سەر کۆمەڵ.
چارەسەر: پێشنیازدەکەم دەبێت لیژنەی باڵای بەرەنگاربونەوەی کۆرۆنا بەزوترین کات کارابکرێتەوە ، من ئەم دو پێشنیازەیان بۆ دەکەم:
١ . ڕوپۆشین بە دەمامک بکرێتە ئەرکی هەموکەسێک کە لە شوێنە گشتیەکان کاردەکەن وەک: دەسگا حکومیەکان  (قوتابخانە و زانکۆ و ..) و کۆمپانیاکان و دوکان و مارکێت و نانەواخانە و چایخانە و چێشتخانەکان و نۆڕینگەکان و نەخۆشخانەکان و...
٢ . ڕوپۆشین بە دەمامک بکرێتە ئەرکی هەموکەسێک کە دەچێتە بازاڕ و ئەو شوێنە گشتیانەی سەرەوە.
بۆ پیادەکردنی ئەو ڕێنماییانە دەبێت سزایەکی پارە یا تەنانەت ڕاگرتن لە  زیندان دابنرێ، ئەگەر یاسای وا نییە ئەم سزایەی پێ بدرێ، بەزوترین کات پەرلەمانی کوردوستان یاسایەک دەربکات بۆ ئەم مەبەستە و بابەتەکە بە گشتی.
ئێمە سەدان هەزار گەنجی خاوەن بڕوانامەی بێکار و نەدارمان هەیە، بۆ پیادەکردنی تەواوی ڕێنماییە گشتیەکانی خۆپاراستن لە کۆرۆنا  با دەیان هەزار گەنج بە موچەیەکی گونجاو و بە گرێبەست دابمەزرێن و بە بازاڕ و شوێنە گشتیەکاندا بڵاوبکرێنەوە و بە هاوکاریی ڕاستەوخۆی پۆلیس و ئاسایش سەرپێچیکەران ناچاری پەیڕەوکردنی ڕێنماییەکان بکەن .
مەرج نیە هەمو کەسێ کۆرۆنا بگرێت، دەتوانین نەیگرین و نەمرین.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
سەرچاوەیەکی ئاگادار بۆ ئاوێنە: کۆبوونەوەی یەکێتی‌و پارتی بێ ئەنجام بووەو یەکێتی دوو داواکاری ھەیە
کۆبونەوەکەی یەکێتی و پارتی کۆتایی هات
یانه‌ی هه‌ولێر: له‌لایه‌ن به‌شێك له‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی یاریگای دهۆك هێرشی دڕندانه‌مان كرایه‌ سه‌ر
زەیدی بانکی تی بی ئای ڕاسپارد 100 دۆلار بە 152 هەزار دینار بفرۆشێت
ترەمپ: ئێستا رووبەڕووی سەرکردەی سێیەم بوینەتەوە و دوای ئەو کۆتایی ریژێمە
عراقچی: یۆرانیۆمی پیتێندراوی ئێران نابرێته‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌ڵام ده‌كرێت له‌باره‌یه‌وه‌ بگه‌ینه‌ رێگه‌چاره‌یه‌ك
مه‌سعود بارزانی و فالح فه‌یاز: كێشه‌كانی نێوان هەرێم و عێراق لە چوارچێوەی دەستور قابیلی چارەسەرن
وه‌زیری ده‌وڵه‌تی عێراق و وه‌زیری وزه‌ی توركیا تاوتوێی پشكی توركیا له‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كانی كه‌ركوك ده‌كه‌ن
ره‌حمان غه‌ریب بۆ میدیاكانی پارتی و یه‌كێتی: شەڕی تۆخكردنی زۆنچێتی و كۆنەقین بوەستێنن
سوپای پاسداران: درۆنێكی ئه‌مریكیمان له‌ ئاسمانی گه‌روی هورمز تێكشكاند
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×