لە چوارچێوەی یادکردنەوەی ٤٢ەمین ساڵوەگەڕیی دەستپێکردنی تێکۆشانی چەکداریی ١٥ی ئابی ١٩٨٤ بە پێشەنگایەتیی مەعسووم قۆرقماز (فەرماندە عەگید)، موراد قەرەیلان، ئەندامی فەرماندەیی ناوەندی پاراستنی گەل (نەپەگە)، پەیامێکی ورد و فراوانی سەبارەت بە قۆناغی ئێستای پرۆسەی سیاسی، یاسای چوارچێوەی پەسەندکراو لە پەرلەمانی تورکیا، و داهاتووی تێکۆشان بڵاوکردەوە، و تەواوی بابەتەکەی بەم شێوازەی خوارەوە خستە ڕوو:
ڕەهەندە مێژووییەکان و گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتی بەهۆی هەڵمەتی ١٥ی ئابەوە
ئاوێنە: لە سەرەتای قسەکانیدا، موراد قەرەیلان ئاماژەی بە هەڵمەتی ١٥ی ئاب دا و ڕایگەیاند: هەرچەندە هەڵمەتی ١٥ی ئاب بە چەک دەستی پێ کرد، بەڵام ماناکەی لە چەک گەورەتر بوو، بانگەوازێک بوو دژی بێدەنگیی کۆمەڵگە؛ بە جۆرێک کە بێباوەڕی گەل گۆڕا بۆ باوەڕ، ترس گۆڕا بۆ دلێری و بێهیوایی گۆڕا بۆ هیوا، و گەلێکی مردوو هەستایە سەر پێی خۆی. لەسەر ئەم بنەمایە، لە سەرووی هەموویانەوە نسێبین و جزیرە، دواتر لە زۆر شوێنی کوردستاندا گەلی کورد ڕژانە شەقامەکان و خاوەندارییان لە گەریلا کرد و گەنجان بەشداریی لە ڕیزەکانی گەریلا کرد، و هەڵمەتی ١٥ی ئاب وەک شۆڕشی ژیانەوە و جەژنی نەتەوەیی دەمێنێتەوە و هەمیشە خاوەندارێتی لە ڕۆحی بەرخۆدان و ئەو دەستکەوتانە دەکەین کە گەلی کوردی سەرلەنوێ ژیاندەوە.
هەڵسەنگاندن بۆ یاسای چوارچێوە و پێگەی سەرکردایەتی و ڕێبەر ئاپۆ
قەرەیلان ئاماژەی بەوەشدا، یاسای چوارچێوە کە لە پەرلەمانی تورکیا دەرچوو، هەنگاوێکی نوێ و بەنرخە لە مێژووی کۆماردا، چونکە کۆمار پێشتر دانی بە ئیرادەی کورددا نەناوە و ویستوویەتی لەناوی ببات، بەڵام ئەم یاسایە کەموکوڕی و هەڵەی یاسایی زۆری تێدایە؛ پێگەی ئەندازیاری پرۆسەکە (ڕێبەر ئاپۆ)، وشەی کورد و پرسی دیموکراسی فەرامۆش کردووە، و لەجیاتی چارەسەری ڕیشەیی بۆ پرسێکی سەد ساڵە، تەنیا بە چەکدانانی گەریلاوە بەستراوەتەوە.
سەبارەت بە هەڵوێستی تەڤگەری ئازادییش ڕایگەیاند، پرۆسەکە دەبێت بە تەواوی لەلایەن ڕێبەر ئاپۆوە بەڕێوە بچێت و ئازادیی جەستەیی بەدی بێت، چونکە بەبێ ئەو ئاشتی دروست نابێت. تەڤگەرەکە ئامادەیی نیشان داوە شەڕ و تێکۆشانی چەکداری بباتە گۆڕەپانی سیاسەت و یاسا، بەو مەرجەی ڕێبەر ئاپۆ ڕۆڵی خۆی وەربگرێت و قەناعەت بە هاوڕێیانی بکات، چونکە شەڕی ٣٣ ساڵەی ڕابردوو نەبوونی چارەسەر بوو بەرامبەر سیاسەتی لەناوبردن، و ئێستاش کاتی ئەوەیە لە سێدارەدانەوە بپەڕینەوە بۆ سەر مێزی گفتوگۆ.
ڕەخنەی خودی و پێشنیارکردنی کۆمیسیۆنی ڕاستییەکان
لەبارەی زمانی یاساکە و دۆخی مەیدانییەوە وتی: دەوڵەتی تورک هێشتا زمانی شەڕی دەروونی بەکاردێنێت و بانگەشەی سەرکەوتن دەکات، لە کاتێکدا هەڵمەتی ١٥ی ئاب گەلی کوردی زیندوو کردەوە و بەرخۆدانی زاپ و مەتینا سەلماندی سوپای تورک تووشی بنبەست بووە و نەیتوانیوە گەریلا تێکبشکێنێت، و گەریلا تاوانبار نییە، بەڵکو بەشێوازێکی شکۆمەندانە تێکۆشاوە و بە هەمان شێواز بەشداری لە ڕێپێوانی ئاشتیدا دەکات.
هەروەها ڕایگەیاند: تەڤگەرەکە ڕەخنەدانی خۆی پێشکەش بە ڕێبەرێتی و گەل دەکات کە نەیتوانیوە دەستی ڕێبەر ئاپۆ لەسەر مێزی گفتوگۆ بەهێزتر بکات، و بەرامبەر مێژوویەک لە کۆمەڵکووژی، سووتاندنی گوندەکان و تاوانەکانی دەوڵەت، پێشنیاری دامەزراندنی “کۆمیسیۆنی دادپەروەری و ئاشکراکردنی ڕاستییەکان” دەکەین.
ئامانجە ستراتیژییەکان و گواستنەوە بۆ سیاسەتی دیموکراتیک
لە کۆتایی پەیامەکەیدا، قەرەیلان دووپاتی کردەوە کە ئامانجی سەرەکیی تەڤگەرەکە ڕێککەوتن و بەشداریکردنە لە کۆماری دیموکراتیکدا، و پێویستە دەوڵەتی تورک دەست لە تۆمەتی تیرۆر هەڵبگرێت و بنەمای دادپەروەری ڕەچاو بکات. هەرچەندە یاسای چوارچێوە لەسەر ڕەنجی ڕێبەرێتی و خوێنی شەهیدان هاتووەتە ئاراوە، بەڵام دەبێت کەموکوڕییەکانی چاک بکرێن تا ئاشتییەکی هەمیشەیی بێتە دی، کە سوودی بۆ تەواوی گەلانی تورکیا دەبێت. لەم چوارچێوەیەشدا، تەڤگەری ئازادی کۆتایی بە ستراتیژیی تێکۆشانی چەکداری هێناوە و دەپەڕێتەوە بۆ سیاسەتی دیموکراتیک.