لە کەوتنی متمانەوە تا داڕمانی شکۆی مرۆڤ: دەردە بێدەنگەکەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان

دێرین جەمال
  2026-08-04   

لە جیھانێکدا کە ڕووبەرە ڕاستەقینەکان تەسک دەبنەوە و فەزا دیجیتاڵییەکان دەبنە سەکۆی سەرەکیی بەیەکگەیشتنی مرۆڤەکان، دیاردەیەکی مەترسیدار خەریکە ناخی کۆمەڵگە ھەڵدەتەکێنێت: دابەزینی ئاستی ئەخلاقی گشتی و لێدانی کەسایەتیی تاکەکان لە پشتی شاشە ساردەکانەوە. ئەمڕۆ تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لەبری ئەوەی ببنە پردی بەیەکگەیشتن و ھاودەردی، لە زۆر شوێندا بوونەتە مەیدانی ڕسواکردنی دیجیتاڵی و وێرانکردنی نێوبانگی مرۆڤەکان. ئەم دادگاییە جەماوەرییە بێبەزەیییە، نەک ھەر تەنھا تاکەکان دەکاتە ئامانج، بەڵکو گەورەترین زەبر لە پیرۆزترین سەرمایەی کۆمەڵگە دەدات، کە ئەویش متمانەی گشتییە.
متمانە، ئەو بەنە نادیارەیە کە تاکەکانی کۆمەڵگە بە یەکترەوە دەبەستێتەوە. کاتێک مرۆڤێک دەبینێت بە ئاسانی و لە پێناو چەند لایک و کۆمێنتێکدا کەرامەتی کەسێک دەکرێتە قوربانی و وێنە و ژیانی تایبەتی دەستکاری دەکرێت، جۆرێک لە دڵڕاوکێی بەردەوام و گومان لە ناو ناخیدا شین دەبێت. مرۆڤی ئەمڕۆ لەناو ئەو فەزایەدا چیتر ھەست بە ئاسایش ناکات،بەردەوام لە ترس و دڵەڕاوکێدایە کە نەبادا سبەینێ خۆی یان ئازیزێکی ببێتە سووتەمەنیی پەیج و ئەکاونتێک. ئەم ترسە بەردەوامە دەبێتە ھۆی تێکچوونی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان، داڕمانی دەروونیی قوربانییەکان، و بێھەستیی ئەخلاقی، چونکە کاتێک ئازاردانی خەڵک دەبێتە دیاردەیەکی ڕۆژانە، بینەرانیش وردە وردە ھەستی ھاودەردییان بەرامبەر ئازاری بەرامبەر لەدەست دەدەن و ئازاردانی مرۆڤەکان دەبێتە کەرەستەی خۆشگوزەرانی.
لە ململانێی دیجیتاڵیدا، سنووری نێوان تاوانبار و قوربانی گەلێک تاریک دەکات. ئەو کەسەی دەکرێتە ئامانج، قوربانیی ڕاستەوخۆ و جەستەییی ستەمەکەیە، بەڵام ئەو کەسەی حورمەتی خەڵک دەشکێنێت، خۆیشی قوربانیی داڕمانی ناوەکی، کەمئەندامیی سۆزداری و ئاڵوودەبوونیەتی بە چێژێکی درۆینە، کاتێک بەھای ژیان لە ناو ناخی مرۆڤێکدا نامێنێت، ئازاردانی ئەوانی تر بۆ ئەو دەبێتە ھۆکاری ھەستکردن بە بوونی خۆی.
بۆ ڕاگرتنی ئەم داڕمانە ئەخلاقییە و گەڕاندنەوەی متمانە بۆ ناو ڕووبەری کۆمەڵگە، پێویستیمان بە ڕاپەڕینێکی ھۆشیاریی سەرتاسەری ھەیە، بە سەپاندنی یاسای توند بەسەر تاوانە دیجیتاڵییەکاندا تا فەزای مەجازی نەبێتە پەناگەیەک بۆ بێیاسایی، ھەروەھا بەخۆداچوونەوەی ئەخلاقی تا تێبگەین کۆمێنتێک یان شەیرکردنێک دەکرێت ببێتە خەنجەرێک لە ناخی مرۆڤێکدا، لەگەڵ پەروەردەی دیجیتاڵی تا نەوەی نوێ بزانێت شاشەکان پەردە نین بەسەر ویژداندا. لە کۆتاییدا، شتێک کە کۆمەڵگە ڕادەگرێت بینا و شەقامەکان نین، بەڵکو ئەو متمانە و حورمەتەیە کە مرۆڤەکان بۆ یەکترییان ھەیە، پاراستنی کەرامەتی مرۆڤێکیش، پاراستنی تەواوی کۆمەڵگەیە لە ھەرەس ھێنان.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
لە ناو زیندانەوە بۆ ڕیزبەندی پێنج گەورەترین نووسەری مێژووی تورکیا؛ تیراژی کتێبەکانی دەمیرتاش یەک ملیۆنی تێپەڕاند
دادگای تاران جارێكی دیكه‌ سزای له‌سێداره‌دانی بۆ وریشه‌ مورادی ده‌ركرد
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×