کۆچ: خاڵی وەرچەرخانی مێژوو و ڕۆژمێری نوێبوونەوەی ژیان

دێرین جەمال
  2026-06-16   

​کۆچی مێژوویی پێغەمبەری مەزن (د.خ) لە مەککەوە بۆ مەدینە، تەنھا گەشتێکی ئاسایی یان ڕووداوێکی تێپەڕیو نەبوو لە مێژوودا، بەڵکو سەرەتای سەرلەنوێ داڕشتنەوەی ژیانی مرۆڤایەتی بوو. کۆچ، خاڵی گۆڕینی نەھامەتی و سەختییەکان بوو بۆ قۆناغێکی نوێ کە تێیدا یەکەمین کۆمەڵگەی شارستانی لەسەر بنەمای تەبایی، یەکترقبوڵکردن و پێکەوەژیانی ئاشتیانە بونیاد نرا.

​کاتێک ئاوڕ لە سەردەمی پێغەمبەر (د.خ) دەدەینەوە، دەبینین پرۆسەی کۆچ سەرەتای گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی بوو لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. لە مەککەدا، پێغەمبەر (د.خ) و ھاوەڵانی ڕووبەڕووی سەختترین قۆناغی چەوساندنەوە، گەمارۆی ئابوری و ئازاری دەروونی و جەستەیی بوونەوە، بەڵام کۆچ بوو بە دەروازەی ڕزگاری و سەرەتایەک بۆ داڕشتنی کۆمەڵگەیەکی نوێ. پێغەمبەر (د.خ) بە گەیشتنی بە مەدینە، یەکەمین کاری بونیادنانی مزگەوت بوو وەک ناوەندێکی ڕۆحی و کۆمەڵایەتی، پاشان گرێدانی پەیمانی برایەتیی مێژوویی لە نێوان کۆچەران و پشتیوانان دا، کە تێیدا مۆدێلێکی بێوێنەی لە قوربانیدان و ھاوسۆزی پێشکەش بە مرۆڤایەتی کرد. ھەر لەو سەردەمەدا و بە نووسینەوەی دەستووری مەدینە، بنەماکانی ھاووڵاتیبوون و پاراستنی مافی کەمینەکان و پێکەوەژیانی ئاشتیانە لە نێوان پێکھاتە جیاوازە ئایینی و کۆمەڵایەتییەکاندا چەسپێنرا.
​ئەمڕۆ کە پێ دەنێینە ساڵی نوێی کۆچی (١٤٤٨)، یادکردنەوەی ئەم بۆنە گەورەیە تەنھا گەڕانەوە نییە بۆ ناو لاپەڕەکانی ڕابردوو، بەڵکو دەرفەتێکی زێڕینە بۆ قووڵبوونەوە لەو مانا بەرز و مرۆییانەی کە کۆچی لە پێناودا کرا. کۆچ وانەیەکی گەورەی ژیانە، تەپێمان دەڵێت گۆڕانکاریی ڕاستەقینە و سەرکەوتن، بە دروشم نایەتە دی، بەڵکو پێویستی بە ئارامی, قوربانیدان، فیکرێکی ڕوون و پلاندانانێکی ورد ھەیە، ڕێک وەک ئەوەی پێغەمبەر (د.خ) لە سەردەمی خۆیدا بە کردار نیشانی داین کە چۆن لە ناو جەرگەی کۆسپ و سەختەکاندا، ئاسۆیەکی نوێ بۆ گەشە و پێشکەوتن بدۆزینەوە.
​لە کاتێکدا بە دڵێکی پڕ لە ھیواوە پێشوازی لەم ساڵە نوێیە دەکەین، گەرمترین و جوانترین پیرۆزبایی خۆمان ئاڕاستەی گشت موسڵمانانی جیھان و بە تایبەتی گەلی کوردستان دەکەین. لە خوای گەورە و میھرەبان داواکارین ئەم ساڵە بکاتە ساڵی خێر و بەرەکەت، و تەبایی و ئاشتی باڵ بکێشێت بەسەر مرۆڤایەتیدا.
​ھیواخوازین ساڵی ١٤٤٨ی کۆچی، ببێتە ساڵی سەرکەوتن، کۆتاییھاتنی ناخۆشییەکان و بەدیھاتنی ئاواتەکان، ساڵێک کە تێیدا ڕۆحی مرۆڤدۆستی، بەخشندەیی و دەستگرتنی لێقەوماوان و ئەوانەی پێویستیان بە ھاوکارییە، ببێتە ھەوێنی کار و ژیانی ڕۆژانەمان و ھەمووان پێکەوە بەرەو داھاتوویەکی گەشاوەتر ھەنگاو بنێین.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
لە ناو زیندانەوە بۆ ڕیزبەندی پێنج گەورەترین نووسەری مێژووی تورکیا؛ تیراژی کتێبەکانی دەمیرتاش یەک ملیۆنی تێپەڕاند
دادگای تاران جارێكی دیكه‌ سزای له‌سێداره‌دانی بۆ وریشه‌ مورادی ده‌ركرد
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×